EVALI: Những Điều Bạn Cần Biết Về Dịch Vape Bùng Phát

17-09-2020

Cập nhật mới nhất: 8/23/20

CẬP NHẬT:

  • Thêm 8 trường hợp EVALI (bùng phát bệnh phổi vì vaping) đã được báo cáo tại California trong tháng Tư 2020, bao gồm một ca tử vong.
  • Nghiên cứu sơ bộ được tóm lược trong một lá thư đến ban biên tập của Tạp chí Y học về Hô hấp và Khoa Hồi Sức của Mỹ xác định chất hóa học ethenone là thủ phạm tiềm ẩn đằng sau các ca nhiễm EVALI không phải vitamin E acetate.

Trong năm 2019, một căn bệnh phổi nghiêm trọng từ vaping đã ảnh hưởng hơn hai ngàn người trong Hoa Kỳ,1 trở thành một cuộc khủng hoảng y tế. Tất cả bệnh nhân đã được nhập viện, tiếp nhận phương pháp điều trị bao gồm gây hôn mê2,3 máy thở,4 và các biện pháp hỗ trợ sự sống khác.5

Bệnh nhân trải qua một loạt dấu hiệu cảnh báo trước khi được đưa đến bệnh viện. Bác sĩ đã điều trị cho bệnh nhân với nhiều triệu chứng khác nhau từ khó thở6 đến tổn thương phổi trông giống như bỏng hóa chất.7 Chưa biết rõ nguyên nhân chính xác của đợt bộc phát.8 Nhưng sau đây là những gì chúng tôi biết:

  • 2,801 trường hợp mắc bệnh phổi do vaping đã được báo cáo cho đến nay, trên khắp 50 tiểu bang và Washington DC cũng như hai vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ,9 trong số này 200 trường hợp từ California.10
  • 68 trường hợp tử vong do vaping đã được xác nhận trên toàn quốc, gồm 5 trường hợp tại California.11,12
  • Các sản phẩm có chứa THC, đặc biệt là những sản phẩm mua lậu hoặc từ các nguồn không chính thức khác (chẳng hạn như từ bạn bè, thành viên gia đình hoặc người bán bất hợp pháp) có liên quan với hầu hết các ca nhiễm và đóng vai trò chính trong đợt bùng phát. Tuy nhiên, tinh dầu trong thiết bị vape liên quan đến bệnh phổi bao gồm nicotine, THC và CBD. Nhiều người cho rằng họ vape cả cần sa lẫn nicotine.13,14
  • Một phần ba số bệnh nhân cần máy thở để giữ cho họ sống.15
  • Tuổi trung bình của bệnh nhân là 24 tuổi.16
  • Hầu hết là đàn ông.17

Để biết báo cáo về thông tin các ca nhiễm, xin ghé trang nhà của Bộ Y Tế California và tải xuống các báo cáo các ca nhiễm EVALI bằng tiếng Anh.

Những người bị tổn thương phổi do vaping thường có các dấu hiệu bắt đầu từ vài ngày đến vài tuần trước khi họ đi khám bác sĩ.18 Tất cả những người nhập viện đã có một số vấn đề về hô hấp, nhưng nhiều người cũng có các triệu chứng khác. Các dấu hiệu cảnh báo được báo cáo bởi người bị ảnh hưởng là:

  • Ho, khó thở, hoặc đau ngực
  • Buồn nôn, ói mửa, đau bao tử, hoặc tiêu chảy
  • Mệt mỏi, sốt, hoặc giảm cân không giải thích được

Nếu bạn vape và gặp bất cứ triệu chứng nào như kể trên, hãy đi khám bác sĩ. Nên nhớ, không cần phải là người sử dụng lâu dài để phát triển bệnh phổi. Người mới sử dụng cũng bị ảnh hưởng vậy.19,20

CDPH kêu gọi mọi người cai vaping ngay lập tức, bất kể chất gì hay từ nguồn nào. Cần trợ giúp cai vape? Để được trợ giúp bằng tiếng Việt, xin gọi ASQ Trung Tâm Cai Thuốc Lá dành cho Người Việt tại 1-800-778-8440 hoặc ghé www.asq-viet.org. Để được trợ giúp bằng tiếng Anh, xin gọi 1-844-8-NO-VAPE, ghé NoButts.org, hoặc nhấp chuột vào CHAT NOW.

Ngoài sự nguy hiểm của EVALI, ngày càng có nhiều chứng cứ cho thấy bình xịt hơi từ các sản phẩm vaping có thể tổn hại phổi ở cấp độ tế bào, đồng thời làm suy giảm khả năng miễn dịch chống nhiễm trùng đường hô hấp.21 Nếu bạn hút thuốc hoặc vape và nhiễm COVID-19, bạn có nguy cơ phát triển các triệu chứng COVID-19 nghiêm trọng hơn.

Tìm hiểu thêm thông tin về ca nhiễm từ CDC.

Đọc thêm về tác động xấu đến sức khoẻ của vaping:

Tham khảo renameme

  1. Centers for Disease Control and Prevention. Outbreak of Lung Injury Associated with E-Cigarette Use, or Vaping. cdc.gov. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html. Updated February 25, 2020. Accessed October 17, 2019.
  2. Steinbrecher L. Nephi Teen Says Vaping Put Her in a Coma, Worst Case Doctors Had Seen. fox13now.com. fox13now.com/2019/08/27/nephi-teen-says-her-vaping-put-her-in-a-coma-worst-case-doctors-had-seen/. Published August 27, 2019. Accessed August 4, 2020.
  3. Edwards E, Dunn L. 22 People Have Been Hospitalized with Vaping-Linked Breathing Problems. Doctors Don't Know Why. NBCNews.com. www.nbcnews.com/health/vaping/22-people-have-been-hospitalized-vaping-linked-breathing-problems-doctors-n1041851. Published August 13, 2019. Accessed August 4, 2020.
  4. California Department of Public Health. Vaping Associated Lung Injury (EVALI). cdph.ca.gov. www.cdph.ca.gov/Programs/CCDPHP/Pages/Vaping-Health-Advisory.aspx. Updated July 16, 2020. Accessed August 4, 2020.
  5. California Department of Public Health. Vaping Associated Lung Injury (EVALI). cdph.ca.gov. www.cdph.ca.gov/Programs/CCDPHP/Pages/Vaping-Health-Advisory.aspx. Updated July 16, 2020. Accessed August 4, 2020.
  6. Centers for Disease Control and Prevention. Outbreak of Lung Injury Associated with E-Cigarette Use, or Vaping. cdc.gov. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html. Updated February 25, 2020. Accessed October 17, 2019.
  7. Butt YM, Smith ML, Tazelaar HD, et al. Pathology of Vaping-Associated Lung Injury. N Engl J Med. 2019;381(18):1780-1781. doi:10.1056/NEJMc1913069
  8. Centers for Disease Control and Prevention. Outbreak of Lung Injury Associated with E-Cigarette Use, or Vaping. cdc.gov. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html. Updated February 25, 2020. Accessed October 17, 2019.
  9. Centers for Disease Control and Prevention. Outbreak of Lung Injury Associated with E-Cigarette Use, or Vaping. cdc.gov. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html. Updated February 25, 2020. Accessed October 17, 2019.
  10. California Department of Public Health. Vaping Associated Lung Injury (EVALI). cdph.ca.gov. www.cdph.ca.gov/Programs/CCDPHP/Pages/Vaping-Health-Advisory.aspx. Updated July 16, 2020. Accessed August 4, 2020.
  11. California Department of Public Health. Vaping Associated Lung Injury (EVALI). cdph.ca.gov. www.cdph.ca.gov/Programs/CCDPHP/Pages/Vaping-Health-Advisory.aspx. Updated July 16, 2020. Accessed August 4, 2020.
  12. California Department of Public Health. Vaping Associated Lung Injury (EVALI). cdph.ca.gov. www.cdph.ca.gov/Programs/CCDPHP/Pages/Vaping-Health-Advisory.aspx. Updated July 16, 2020. Accessed August 4, 2020.
  13. Centers for Disease Control and Prevention. Outbreak of Lung Injury Associated with E-Cigarette Use, or Vaping. cdc.gov. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html. Updated February 25, 2020. Accessed October 17, 2019.
  14. Centers for Disease Control and Prevention. Outbreak of Lung Injury Associated with E-Cigarette Use, or Vaping. cdc.gov. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html. Updated February 25, 2020. Accessed October 17, 2019.
  15. https://www.cdph.ca.gov/Programs/CCDPHP/Pages/Vaping-Health-Advisory.aspx
  16. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/mm6925a5.htm?s_cid=mm6925a5_w
  17. Centers for Disease Control and Prevention. Outbreak of Lung Injury Associated with E-Cigarette Use, or Vaping. cdc.gov. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html. Updated February 25, 2020. Accessed October 17, 2019.
  18. Centers for Disease Control and Prevention. Outbreak of Lung Injury Associated with E-Cigarette Use, or Vaping. cdc.gov. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html. Updated February 25, 2020. Accessed October 17, 2019.
  19. For the Public: What You Need to Know. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease/need-to-know/index.html. Accessed October 17, 2019. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease/need-to-know/index.html
  20. Centers for Disease Control and Prevention. Outbreak of Lung Injury Associated with E-Cigarette Use, or Vaping. cdc.gov. https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html. Updated February 25, 2020. Accessed October 17, 2019.
  21. Gotts JE, Jordt SE, McConnell R, Tarran R. What are the respiratory effects of e-cigarettes? BMJ. 2019;366:l5275.